Umowa o dzieło pod lupą ZUS
Dzieło musi mieć konkretny, samoistny rezultat. Powtarzalne czynności rozliczane co miesiąc to zlecenie, a ZUS nalicza wtedy składki wstecz z odsetkami. Dzieło z własnym pracownikiem jest oskładkowane zawsze.
Kalkulator kosztów pracownika 2026
Ile naprawdę kosztuje zatrudnienie i ile z tego trafia do człowieka. Kalkulator zestawia umowę o pracę, zlecenie, zlecenie ze studentem, umowę o dzieło i współpracę B2B przy tym samym budżecie firmy.
01Kalkulator
Ten sam budżet, pięć form współpracy
Na czym oparty jest wynik
Pięć form przy tym samym koszcie firmy
Kolejność według kwoty, która realnie trafia do człowieka.
Gdzie idą pieniądze firmy
Ten sam budżet miesięczny, pięć różnych podziałów między człowieka, ZUS i urząd skarbowy.
Na rękę Podatek Składki osoby Składki firmy
Rozbicie na pozycje
Wszystkie składniki listy płac, do sprawdzenia z paskiem wynagrodzenia.
02Jak to czytać
Brutto to nie jest koszt, a netto to nie jest pensja
Najważniejsze w skrócie
- Narzut po stronie pracodawcy wynosi 20,48% ponad wynagrodzenie brutto przy podstawowej stawce wypadkowej, a z PPK ponad 22%.
- Przy 10 000 zł brutto pracownik dostaje 7147 zł na rękę, a firma wydaje 12 048 zł.
- Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy należą się dopiero od podstawy równej minimalnemu wynagrodzeniu, więc narzut przy niskich kwotach jest inny. FGŚP płaci się zawsze.
- Zlecenie ze studentem do 26 lat nie rodzi żadnych składek, a ulga dla młodych zdejmuje podatek.
Porównujemy przy koszcie firmy, nie przy brutto
Zestawienia „brutto do brutto” nie odpowiadają na pytanie, które zadaje pracodawca. Pytanie brzmi: mam w budżecie określoną kwotę miesięcznie, ile z tego realnie trafi do człowieka przy każdej z form. Dlatego kalkulator sprowadza wszystkie warianty do jednego kosztu firmy i dopiero wtedy porównuje kwotę na rękę.
Efekt bywa zaskakujący. Umowa o pracę oddaje pracownikowi około 59% tego, co wydaje firma, a współpraca B2B przy tej samej kwocie znacznie więcej, bo znika narzut składkowy po stronie zatrudniającego. To nie znaczy, że B2B jest lepsze: znaczy tylko, że za te same pieniądze kupuje się coś innego.
Co pracownik dostaje poza kwotą na rękę
Umowa o pracę to urlop wypoczynkowy, wynagrodzenie chorobowe, ochrona przed zwolnieniem, okresy wypowiedzenia i staż emerytalny. Zlecenie daje ubezpieczenie emerytalne i rentowe, ale chorobowe jest dobrowolne i nikt go nie opłaca automatycznie. Umowa o dzieło nie daje żadnego ubezpieczenia.
Przy porównywaniu kwot netto łatwo o tym zapomnieć, dlatego przy każdej karcie w kalkulatorze wypisane są cechy pozapłacowe. Dla osoby, która planuje kredyt albo dziecko, one bywają warte więcej niż różnica w kwocie na rękę.
Podstawa: stopy procentowe składek ZUS
03Składki 2026
Z czego składa się narzut pracodawcy
- składka emerytalna
- 9,76%
- składka rentowa
- 6,50%
- składka wypadkowa
- 1,67%
- Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy
- 2,45%
- FGŚP
- 0,10%
druga taka sama po stronie pracownika
pracownik płaci 1,5%
stawka podstawowa, zależy od branży i liczby zatrudnionych
od podstawy co najmniej równej minimalnemu wynagrodzeniu
bez progu, od każdej podstawy
Wpłata do PPK jest przychodem pracownika
Pracodawca finansuje co najmniej 1,5% wynagrodzenia, pracownik co najmniej 2%. Rzecz, o której najczęściej się zapomina przy liczeniu na kartce: wpłata pracodawcy jest przychodem pracownika i podlega opodatkowaniu, choć nie trafia na jego konto. Pominięcie tego zawyża kwotę na rękę o kilkadziesiąt złotych miesięcznie.
Narzut nie jest stały przy niskich kwotach
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy należą się dopiero od podstawy równej co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu, czyli 4806 zł w 2026 roku. Przy zleceniu na niższą kwotę pracodawca ich nie płaci, więc narzut spada do 18,03%. FGŚP tego progu nie ma i płaci się ją od każdej podstawy, bo obowiązek wynika z samego podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Kalkulator liczy obie reguły osobno.
Stawka wypadkowa 1,67% nie jest uniwersalna
To wartość dla płatnika zgłaszającego do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż dziewięć osób. Przy większym zatrudnieniu ZUS ustala stopę indywidualnie w przedziale od 0,67% do 3,33%, na rok składkowy trwający od 1 kwietnia do 31 marca. Narzut mieści się wtedy w przedziale od około 19,5% do około 22,1%, a kalkulator przyjmuje stawkę podstawową.
Roczne ograniczenie podstawy zmienia rachunek przy wysokich pensjach
Po przekroczeniu 282 600 zł podstawy w roku kalendarzowym przestaje się płacić składki emerytalną i rentowe. Przy wynagrodzeniu powyżej 23 550 zł miesięcznie oznacza to, że koszt zatrudnienia w drugiej połowie roku spada. Kalkulator liczy miesiąc typowy sprzed tego momentu i ostrzega, gdy limit zostaje przekroczony.
04Ryzyko
Kiedy tańsza forma przestaje być tańsza
B2B z cechami etatu
Stałe godziny, miejsce pracy, podporządkowanie i jeden zleceniodawca to znamiona stosunku pracy. Sąd pracy może ustalić istnienie etatu na wniosek pracownika albo inspekcji.
Zlecenie ze studentem po 26. urodzinach
Zwolnienie kończy się z ukończeniem 26 lat, a nie z końcem miesiąca czy semestru. Reguła składkowa i podatkowa rozjeżdżają się o jeden dzień, więc datę graniczną trzeba wyliczyć osobno dla ZUS i osobno dla podatku.
Minimalna stawka godzinowa dotyczy też zlecenia
W 2026 roku wynosi 31,40 zł brutto za godzinę i obowiązuje przy umowach zlecenia oraz umowach o świadczenie usług, także przy samozatrudnieniu jednoosobowym bez pracowników. Wymaga prowadzenia ewidencji godzin. Umowy o dzieło nie dotyczy, co bywa powodem, dla którego próbuje się nią zastępować zlecenie, i jednocześnie powodem kontroli.
05Granice narzędzia
Czego ten kalkulator nie liczy
Kalkulator liczy typowy miesiąc pełnego etatu przy jednym tytule do ubezpieczeń. Poza modelem zostają sytuacje, które zmieniają rachunek.
- Zbieg tytułów: zlecenie obok etatu, kilka zleceń u różnych podmiotów, zlecenie u własnego pracodawcy
- Ulgi w składkach: zwolnienie z Funduszu Pracy dla osób powyżej 50 lat oraz dla powracających z urlopów rodzicielskich
- Nieobecności: chorobowe, urlop bezpłatny, wynagrodzenie za czas choroby po stronie pracodawcy
- Świadczenia pozapłacowe: pakiety medyczne, karty sportowe i inne przychody doliczane do podstawy
- Koszty autorskie ponad standardowe 20% oraz ich roczny limit
Budżet roczny obciążają też rzeczy, których kalkulator nie liczy, a które realnie kosztują: ekwiwalent za urlop, odprawa, badania i szkolenia, wynagrodzenie za pierwsze 33 dni choroby.
06FAQ
Pytania o koszt zatrudnienia
Ile kosztuje pracownik przy 10 000 zł brutto?
Koszt pracodawcy wynosi 12 048 zł miesięcznie, czyli 144 576 zł rocznie. Pracownik dostaje 7147 zł na rękę przy podstawowych kosztach uzyskania i złożonym PIT-2. Różnica między kosztem firmy a kwotą na rękę to 4901 zł miesięcznie, czyli składki i zaliczka na podatek.
Ile wynosi narzut pracodawcy w 2026 roku?
Przy podstawowej stawce wypadkowej 20,48% ponad wynagrodzenie brutto: emerytalna 9,76%, rentowa 6,5%, wypadkowa 1,67%, Fundusz Pracy z Funduszem Solidarnościowym 2,45% i FGŚP 0,1%. Przy PPK dochodzi co najmniej 1,5%. Stawka wypadkowa 1,67% dotyczy płatników zgłaszających do dziewięciu ubezpieczonych; przy większym zatrudnieniu ZUS ustala ją indywidualnie w przedziale od 0,67% do 3,33%, więc narzut mieści się wtedy między około 19,5% a 22,1%. Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy odpadają przy podstawie niższej od minimalnego wynagrodzenia, ale FGŚP należy się zawsze.
Ile kosztuje pracownik na minimalnej krajowej?
Minimalne wynagrodzenie w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto, więc koszt pracodawcy to około 5790 zł miesięcznie bez PPK. Minimalna stawka godzinowa przy zleceniu wynosi 31,40 zł brutto.
Czy B2B jest tańsze dla firmy niż etat?
Przy tej samej kwocie na fakturze firma nie płaci składek, więc koszt jest równy kwocie faktury. Współpracownik płaci jednak ZUS i podatek sam, więc żeby zostało mu tyle co na etacie, faktura musi być wyższa niż brutto. W praktyce B2B bywa korzystniejsze dla obu stron przy wyższych stawkach, gdzie ryczałt albo podatek liniowy dają realną oszczędność, i traci sens przy kwotach zbliżonych do minimalnego wynagrodzenia, gdzie pełny ZUS zjada różnicę.
Czy student na zleceniu jest zwolniony ze wszystkich składek?
Tak, do ukończenia 26. roku życia zlecenie z uczniem albo studentem nie podlega ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu. Do tego ulga dla młodych zwalnia z podatku przychody ze stosunku pracy i ze zlecenia do 85 528 zł rocznie, przy czym jest to limit wspólny z ulgą na powrót, ulgą dla rodzin 4+ i ulgą dla pracujących seniorów. O prawie do ulgi decyduje data wypłaty, a zwolnienie obejmuje wypłaty otrzymane włącznie z dniem 26. urodzin. W praktyce kwota brutto równa się kwocie na rękę, a koszt firmy równa się kwocie brutto.
Kiedy umowa o dzieło jest bezpieczna?
Gdy przedmiotem jest konkretny, samoistny rezultat dający się sprawdzić pod kątem wad: projekt, tłumaczenie, program, utwór. Powtarzalne czynności rozliczane w cyklu miesięcznym to zlecenie, niezależnie od tytułu umowy. Wszystkie umowy o dzieło zgłasza się do ZUS na formularzu RUD w ciągu siedmiu dni od zawarcia umowy, co daje ZUS materiał do kontroli. Wyjątek, o którym łatwo zapomnieć: dzieło zawarte z własnym pracownikiem albo wykonywane na rzecz własnego pracodawcy jest oskładkowane tak samo jak etat.
Pozostałe narzędzia
Inne kalkulatory na tej stronie
- Kalkulator ZUS przedsiębiorcy, ulga na start, preferencyjne, mały ZUS plus i pełne składki
- Kalkulator fundacji rodzinnej, czy fundacja zostawia rodzinie więcej niż spółka
- JDG czy spółka z o.o., pięć form prowadzenia firmy na Twoich liczbach
- Kalkulator odsetek za opóźnienie, odsetki handlowe, ustawowe, umowne i podatkowe
- Kalkulator formy opodatkowania, skala, liniowy i ryczałt na jednym ekranie
Bezpłatna konsultacja
Zatrudniasz pierwszą osobę albo zmieniasz formę współpracy
Sprawdzimy, która umowa pasuje do tego, jak realnie wygląda ta praca, i policzymy koszt na Twoich liczbach. Rozmowa nic nie kosztuje.
- Bez zobowiązań i bez ukrytych kosztów
- Odpowiedź w 24 godziny
- Przejmiemy księgowość od innego biura