Co warto wiedzieć o rozliczeniach z ZUS?
Rozliczenia z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) to stały obowiązek każdego przedsiębiorcy. Wyjaśniamy, jakie składki się na nie składają, od czego zależy ich wysokość i do kiedy trzeba je opłacić.
Jakie składki wchodzą w skład rozliczenia z ZUS
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) opłaca obowiązkowo składki emerytalną, rentową i wypadkową. Składka chorobowa jest dobrowolna, przystępuje się do niej na wniosek (art. 11 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 199).
Osobno rozliczana jest składka zdrowotna oraz, w większości przypadków, składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.
Od czego zależy wysokość składek
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przedsiębiorcy stanowi kwota zadeklarowana przez niego samego, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). To nie jest to samo, co dochód firmy.
Kiedy nie płacisz składki na Fundusz Pracy
Z obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy zwolniony jest przedsiębiorca, którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu nie osiąga minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w tym miesiącu (art. 259 ust. 1 ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, Dz.U. 2025 poz. 620).
Zwolnienie przysługuje też po osiągnięciu wieku 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni), zgodnie z art. 261 tej samej ustawy.
Terminy płatności składek ZUS
Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą oraz spółki osobowe opłacają składki do 20. dnia następnego miesiąca. Płatnicy posiadający osobowość prawną (np. spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) płacą do 15. dnia następnego miesiąca (art. 47 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Od 1 stycznia 2018 r. wszystkie składki opłaca się jedną wpłatą na indywidualny rachunek składkowy, a ZUS samodzielnie rozdziela wpłatę na poszczególne fundusze.
Kto pilnuje terminów i wysokości składek
Obowiązek rozliczeń spoczywa na przedsiębiorcy, ale w praktyce większość zleca to biuru rachunkowemu, zwłaszcza w okresie ulgi na start i preferencyjnych składek, kiedy podstawy się zmieniają, oraz przy zatrudnianiu pracowników, gdzie dochodzi rozliczanie kadrowo-płacowe.
Chcesz mieć pewność, że składki liczone są poprawnie i płacone na czas? Sprawdź naszą ofertę kadr i płac albo policz wysokość składek w kalkulatorze ZUS dla przedsiębiorców. Umów bezpłatną konsultację, żeby przejść przez to razem.
