VAT na paliwa 2026: co zmienia się w odliczeniu w firmie

Tankujesz na firmę i słyszysz o obniżonym VAT na paliwa? Rządowy program CPN „Ceny Paliwa Niżej” obniżył od 17 do 31 sierpnia 2026 roku stawkę VAT na wybrane paliwa silnikowe z 23% do 8%. Pytanie, które przy takiej zmianie wraca najczęściej, brzmi: czy to zmienia sposób odliczania VAT od paliwa. Odpowiedź jest krótka. Zmienia się kwota na fakturze. Prawo do odliczenia i limity 50% oraz 100% zostają bez zmian.

Odliczenie VAT od paliwa: co się zmienia, a co zostaje bez zmian

Prawo do odliczenia VAT wynika z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT): podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w zakresie, w jakim towary i usługi służą czynnościom opodatkowanym. Obniżona stawka nie jest zwolnieniem z VAT. Sprzedaż paliwa nadal jest czynnością opodatkowaną, więc mechanizm odliczenia działa tak samo jak przy stawce 23%.

Zmienia się wyłącznie kwota podatku naliczonego. Art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a tej samej ustawy mówi, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku z faktur zakupu. Niższa stawka na fakturze oznacza niższą kwotę VAT do odliczenia, nie mniejsze prawo do odliczenia.

Limit 50% dla samochodów osobowych też zostaje bez zmian. Art. 86a ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT każe przy paliwie do napędu takich pojazdów przyjmować za podatek naliczony 50% kwoty podatku wynikającej z faktury, a nie 50% kwoty do zapłaty. Pełne 100% przysługuje tylko wtedy, gdy pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej, co potwierdza ewidencja przebiegu pojazdu albo sama konstrukcja pojazdu wykluczająca użytek prywatny (art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a i ust. 4). Program CPN tych przepisów nie zmienia.

Kto realnie zyskuje na obniżce? Podatnik z pełnym prawem do odliczenia nie ma z niej korzyści podatkowej, bo odliczony VAT go ekonomicznie nie obciąża. Obniżka zmienia mu przepływ pieniężny, bo mniej gotówki wychodzi na stacji, ale nie zmienia wyniku podatkowego. Ekonomicznie obniżka działa tam, gdzie odliczenia nie ma albo jest ograniczone: u podatników zwolnionych z VAT, u konsumentów i w tej części wydatku na paliwo do samochodu, która przy limicie 50% i tak nie podlega odliczeniu.

Poniższy rachunek pokazuje to na cenie maksymalnej benzyny Pb95 z obwieszczenia Ministra Energii, czyli 6,08 zł netto za litr (M.P. 2026 poz. 855 z 24 sierpnia 2026 roku). Przykład na 50 litrach, cena urzędowa z jednego dnia, nie prognoza cen na konkretnej stacji.

Różnica widoczna jest tylko w kwotach VAT i w części nieodliczonej. Sam mechanizm liczenia jest identyczny jak przy stawce 23%.

Co to jest program CPN i na jakiej podstawie prawnej działa

Obniżoną stawkę wprowadza rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 13 sierpnia 2026 roku, zmieniające rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2026 r. poz. 1095). Rozporządzenie dodaje § 11b do rozporządzenia z 9 grudnia 2023 roku (Dz.U. poz. 2670), a jego podstawą jest art. 146ej ust. 1 ustawy o VAT: minister właściwy do spraw finansów publicznych może w drodze rozporządzenia obniżać stawki VAT do 0%, 5% lub 8% dla wybranych towarów i usług.

Obniżka obejmuje trzy grupy towarów. Pierwsza to benzyny silnikowe o kodach CN 2710 12 45 i 2710 12 49. Druga to oleje napędowe o kodach CN 2710 19 42, 2710 19 44 i 2710 20 11. W obu wypadkach obniżka obejmuje także wyroby powstałe ze zmieszania tych paliw z biokomponentami, jeśli spełniają wymagania jakościowe z odrębnych przepisów. Trzecia grupa to biokomponenty stanowiące samoistne paliwo, przeznaczone do napędu silników spalinowych i spełniające wymagania jakościowe. Tej grupy przepis nie wiąże z żadnym kodem CN. Gaz LPG nie jest objęty obniżką. To różni program CPN od obniżki z 2022 roku, która obejmowała także LPG, i odróżnia go od ogólnego sformułowania „obniżka VAT na paliwa” używanego w komunikatach.

Dwie odsłony programu i osobna ścieżka akcyzy

Program CPN miał w 2026 roku dwie odsłony, a obniżka akcyzy biegła całkiem inną ścieżką prawną, z inną datą wygaśnięcia. To zestawienie nie pojawia się w żadnym pojedynczym komunikacie rządowym.

Delegacja ustawowa dla akcyzy (art. 164c) miała twardy limit: obniżkę można było stosować „nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2026 r.”. W praktyce obowiązywanie zakończyło się wcześniej, 15 czerwca 2026 roku, i po tej dacie nikt jej nie przedłużył. W drugiej odsłonie programu nie ma obniżonej akcyzy, i prawnie nie może się pojawić bez nowej ustawy zmieniającej ustawę o podatku akcyzowym, bo delegacja z art. 164c wygasła razem z limitem 30 czerwca 2026 roku. Druga odsłona to wyłącznie niższy VAT i ceny maksymalne, nie pakiet w takim samym kształcie jak wiosną.

To nie pierwszy raz, kiedy rząd sięga po ten mechanizm. Podobna obniżka VAT na paliwa obowiązywała od 1 lutego do 31 grudnia 2022 roku (art. 146dc ustawy o VAT, Dz.U. 2022 poz. 196 i poz. 2180). Ten epizod już się zakończył i łączy go z obecnym programem tylko sam mechanizm prawny.

Co się dzieje po 31 sierpnia 2026 roku

Na 25 sierpnia 2026 roku w Dzienniku Ustaw nie ma aktu przedłużającego § 11b poza 31 sierpnia. Jeśli nic się nie zmieni, od 1 września 2026 roku wraca stawka podstawowa 23% na paliwa objęte wcześniej obniżką.

Dla rozliczeń nie znaczy to, że o stawce decyduje data wystawienia faktury. Art. 41 ust. 14a ustawy o VAT każe stosować stawkę obowiązującą w momencie wykonania czynności, czyli w momencie tankowania, nie w dniu wystawienia faktury. Tankowanie 31 sierpnia rozliczone fakturą zbiorczą wystawioną we wrześniu wciąż korzysta ze stawki 8%.

Jeśli rozliczasz paliwo kartą paliwową z okresem rozliczeniowym obejmującym przełom sierpnia i września, zastosowanie ma art. 41 ust. 14c: część tankowań do dnia zmiany stawki rozlicza się według stawki sprzed zmiany, a część po tym dniu według nowej stawki. Art. 41 ust. 14d dopuszcza podział proporcjonalny, jeśli nie da się jednoznacznie ustalić, które tankowania przypadły przed zmianą, a które po niej.

Ceny maksymalne na paliwa, ogłaszane na podstawie art. 34a ust. 5 ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego, to odrębny mechanizm od VAT. Minister Energii ogłasza je w Monitorze Polskim w dni robocze, więc aktualną cenę maksymalną w dniu tankowania sprawdzisz w najnowszym obwieszczeniu, nie w tym tekście.

Jeśli prowadzimy Twoją księgowość, zmianę stawki na fakturach zakupu paliwa uwzględniamy w rozliczeniu automatycznie, według daty faktycznego tankowania.

Masz wątpliwości, jak rozliczyć VAT od paliwa przy zmieniającej się stawce? Umów bezpłatną konsultację albo przeczytaj więcej o doradztwie podatkowym.