Na czym polega ograniczona odpowiedzialność w spółce z o.o.?
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) to jedna z popularniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Sprawdzamy, co dokładnie oznacza „ograniczona odpowiedzialność” i czym różni się odpowiedzialność wspólników od odpowiedzialności zarządu.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, czyli co
Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością może utworzyć jedna osoba albo więcej osób (art. 151 §1 Kodeksu spółek handlowych). Jedyne ograniczenie podmiotowe: nie może jej zawiązać wyłącznie inna jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 151 §2 Kodeksu spółek handlowych). Spółka ma osobowość prawną (art. 12 Kodeksu spółek handlowych), co oznacza, że w obrocie gospodarczym działa we własnym imieniu, jako podmiot odrębny od wspólników.
Do założenia spółki wystarczy wnieść kapitał zakładowy w wysokości minimum 5000 złotych (art. 154 §1 Kodeksu spółek handlowych). Liczbę i wartość udziałów obejmowanych przez każdego wspólnika określa umowa spółki. Zwykle odpowiada to proporcji wniesionych wkładów, ale nie musi: udziały mogą być obejmowane po cenie wyższej niż wartość nominalna, a nadwyżka trafia wtedy na kapitał zapasowy (art. 154 §3 Kodeksu spółek handlowych).
Co znaczy ograniczona odpowiedzialność wspólników
Wspólnicy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie odpowiadają za zobowiązania spółki (art. 151 §4 Kodeksu spółek handlowych). To nie jest odpowiedzialność ograniczona do wysokości wkładu: wspólnik nie odpowiada za długi spółki w ogóle, ani do jakiejkolwiek kwoty, ani ponad nią. Za zobowiązania spółka odpowiada całym swoim majątkiem.
Ryzykiem ekonomicznym wspólnika jest coś innego: utrata wartości wniesionego wkładu, jeśli spółka nie poradzi sobie finansowo. To dwie różne kategorie ryzyka, które łatwo pomylić: odpowiedzialność wobec wierzycieli spółki (tej wspólnik nie ponosi) i utrata wartości własnej inwestycji w spółkę (to ryzyko ponosi każdy, kto wnosi kapitał do dowolnego przedsięwzięcia).
Odpowiedzialność zarządu
Inaczej wygląda sytuacja członków zarządu. Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, czyli spółka nie ma majątku, z którego wierzyciel mógłby się zaspokoić, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania (art. 299 §1 Kodeksu spółek handlowych).
Członek zarządu może się od tej odpowiedzialności uwolnić, między innymi jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, że w tym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, albo że wierzyciel nie poniósł szkody mimo niezgłoszenia wniosku o upadłość (art. 299 §2 Kodeksu spółek handlowych).
Wyrokiem z 12 kwietnia 2023 r. (sygn. P 5/19) Trybunał Konstytucyjny uznał art. 299 §1 i §2 Kodeksu spółek handlowych za częściowo niezgodny z Konstytucją, w zakresie dotyczącym byłego członka zarządu pozbawionego możliwości kwestionowania istnienia zobowiązania objętego tytułem wykonawczym wydanym przeciwko spółce. Przepis nie działa więc bezwarunkowo we wszystkich sytuacjach.
Odpowiedzialność z art. 299 dotyczy zarządu, nie wspólników, choć w praktyce w małych spółkach bywa to ta sama osoba.
Obowiązki, o których łatwo zapomnieć
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zgłasza informacje o beneficjentach rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) (art. 58 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu). Ograniczona odpowiedzialność majątkowa wspólników nie oznacza więc anonimowości struktury właścicielskiej.
Wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych jak osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). To istotna różnica kosztowa względem spółki wieloosobowej: wspólnik spółki z więcej niż jednym udziałowcem nie podlega temu obowiązkowi z tego tytułu.
Zastanawiasz się nad założeniem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo szukasz biura rachunkowego dla działającej już spółki? Umów bezpłatną konsultację. Sprawdzimy Twoją sytuację i pomożemy dopełnić formalności.
